Bloggeliv

Det er dumt å snakke om ting ein ikkje har peiling på, og det er såleis endå dummare å leggje manuset ut på bloggen sin etterpå. Her kommer dummedummedummedum. Dette er hovudpunkta i ei innleiing eg heldt til e-læring-matpakkesamlinga på Høgskulen i Sogn og Fjordane i dag. Det handlar om blogginga mi.

Så. Kva skal eg ikkje gjere? Eg skal ikkje snakke vitskapsteoretisk om blogging. Eg skal heller ikkje snakke om blogging som didaktisk verkty (men det gjer kollegaen min Hege Gjerde på overtydande vis). Kva skal eg gjere? Eg skal snakke om blogging som eit verkty i fag- og samfunnsdebatt.

Kva er blogging? Ein blogg er fyrst og fremst eit publiseringssystem. Me publiserer ulikt stoff av ulike grunner, og difor er ein blogg like mange ulike ting som ein publikasjon er.

Blogging er både å få sagt noko og skape debatt på den eine sida og å byggje samfunn, tribes, på den andre, seier nokre bloggteoretikarar. Men, seier eg, desse funksjonane er vel ikkje prinsipielt nye greier? Slik er det vel med all skriftkultur og språkbruk? Eg trur det.

Sjølv driv eg bastardblogging, det vil seie parallellpublisering. Eg var såleis ikkje ukjend med kommentarsjangeren då eg byrja blogge. Og eg må såleis tvinge meg sjølv til å meine og publisere. Og såleis har bloggen min fått marknadsføring.

Men kva kan me lære av Eli Bjørhusdal som case? Jau, at slike som meg, som òg har alternative publiseringskanalar, har ein fordel framfor dei som ikkje har det når det gjeld treff og kommentarar. Og at svært mange gode og velskrivne bloggar kan ha langt mindre treff enn mykje dårlegare bloggar av meir kjende personar.

Men det kan likevel vere noko meir ’demokratisk’ eller utjamnande med blogging enn med andre medium. Som bloggar har du nokre metodar for å føre lesarar til bloggen din (og dermed få ’gjennomslag’, om det er det du er ute etter) som du ikkje har som tradisjonell kronikør eller lesarbrevskrivar.

Sjølv er eg ikkje fyrst og fremst stammebyggjar: Publiseringsbiten har vore det viktigaste for meg.

Hadde eg kunna oppnått det same i andre kanalar, i andre publiseringssystem? Truleg ikkje. Poenget er å ha ein eigen teig som eg redigerer sjølv, som eg har fullstendig kontroll over. All anna publisering vil jo vere redigert av andre. Dersom eg då ikkje vil leggje ut fanziner på Breheimsenteret. Det kunne eg sjølvsagt ha gjort.

Kva skal til for å få treff, kommentarar og debatt i og rundt bloggen? Ein må vel ha noko på hjarta. Ein må ha synspunkt på noko. Å leggje ut lange empiriske ukontekstualiserte fagtekstar er ofte ikkje vellukka blogging, sjølv om eg absolutt har gjort det sjølv, og heilt sikkert vil halde fram med det. Å lage slike tekstarkiv er utan tvil fornuftig bruk av internett, men er det blogging? (Og er no eigenleg det så nøye?)

Dersom kriteriet på å lukkast er kommentarar og treff, det vil seie reaksjonar og lesarar, så må ein tore å meine noko, eller kanskje meir relevant, ein må gidde å meine noko i skriftleg form, og alle veit at det er arbeidsamt. Heilt pyton, ofte.

Når det fungerer på sitt beste er blogging fantastisk skrivetrening og sliping av tanken. Det blogginga heilt klart har gjort med meg, er at eg har måtta ta eigne standpunkt meir på ålvor. Nettskriving og blogging gjev i det store og heile enorme moglegheiter for underbygging og tilvisingar. I dei tilfella eg i ein klassisk fagtekst berre ville vise til eit sidetal, bør eg i ein blogg lenkje direkte til referansen – for blogglesaren er kontrollen altså berre eit klikk unna.

Så til slutt: Er blogging ut? Blogging er så 2004? Lat meg sitere Sverre Tusvik, forlagsredaktør i Det norske samlaget: ”Me trur at papiret er kome for å bli.” Og eg seier i forlenginga av Tusvik: Så lenge folk gidd å lese, gidd vel folk å blogge.

Og nettopp no når tidskniven gnurer mot avhandlingsstrupen og eg dermed korkje orkar eller bør blogge, sit eg og skriv innlegg om blogging som verkty i fag- og samfunnsdebatt til eit seminar hjå arbeidsgjevaren min. Livet er fullt av paradoks. Men ettersom eg tykkjer vel om arbeidsgjevaren min, og ettersom eg tykkjer han (no er det vel djupast sett ei ho) skal få litt att for å ha hatt meg tilsett i åresvis, har eg altså sagt ja til å snakke om noko som eg ikkje kan noko prinsipielt om. For det denne teksten syner, og det denne bloggen syner, og det all blogging syner, er at vellukka fag- og samfunnsblogging føreset iallfall eitt: Du må ha noko på hjarta.

Du må ha noko på hjarta, men du må òg gidde skrive det ned. Nokre av tekstane eg legg ut på bloggen er tekstar eg må skrive. Eg har inkje val, dei skal til dømes leverast til avisa Nationen ein gong i månaden. Såleis driv eg ei slags bastardblogging. Bloggen ville ikkje eksistert utan desse meir gjennomarbeidde tekstane som eg må tvinge meg sjølv til å skrive, fordi eg har lova det, fordi eg får betalt for dei. Og desse tvungne tekstane genererer meir tekst: Fordi eg alltid ’snart’ skal skrive ein månadleg tekst, tenkjer eg ofte og mykje på kva eg kunne og burde ha skrive. For kvar avis eg opnar og les: Er det her noko eg kan meine noko om? Mange av tekstane på denne bloggen er altså framhald av den prosessen som kontinuerleg går fordi eg må skrive (eit slag) kommentarstoff.  

Denne månaden har eg ikkje hatt nokon tvungne tekstar over meg (altså bortsett frå eit innlegg om blogging som eg tydelegvis no er i gang med). Det får konsekvensar. Eg vert lat. Eg gidd ikkje lese aviser. Eg skriv ikkje på bloggen. Eg diskuterer ikkje med husbonden. Og ut frå doktrinen om at tekst avlar tekst, skriv eg vel heller ikkje på jobb, då. Men så feil kan ein ta. Urovekkjande nok ser det ut til å vere ei bein line mellom lite avislesing, lite diskusjon, lite tvitring og lite blogging på den eine sida og auka sidetal på den store jobbteksten på hi.

Eg har forsømt meg. Sunnmørsberta, mest kjend som Kvegdrift, har laga blogg. Dersom du til dømes vil lese den fine Dag og Tid-teksten om hennar tre yndlingsdalar, må du gå til kvegdrift.posterous.com og finne Ein dal er berre ein fjord utan vatn.  Jostedalen, Tufsingdalen eller Valldalen?

Tidlegare denne veka, torsdag 4. februar, var eg i ordskifte på tvitter med Håkon Haugli, stortingsrepresentant for Ap frå Oslo. I eit oppslag i Nationen kritiserte Haugli Liv Signe Navarsete for å vere for beisk i anti-oslo-retorikken. Eg tykte Haugli hadde fleire gode poeng, men òg eit par dårlege. Det dårlegaste er at han manglar forståing for andre landsdelars ynske om å ta større del i statleg institusjonsbygging.

I staden for å sitere Haugli direkte, refererer eg han. Eg veit ikkje om det er skikk og bruk å klyppe andre sine tvitringar direkte. Men om ein går inn på Hauglis twitterprofil og sjekkar 4. februar, vil ein sjå replikkane nett slik dei var. Ordskiftet byrjar med min fyrste kommentar til Nationen-oppslaget.

Eg: @HakonHaugli Interessant. Kva synest du så om vestlandsregionalismen m utspring i Bergen? Den byggjer jo òg på ideen om makt mot Oslo?

Haugli svarer at han ikkje forstår kvifor “vestlandsregionalisme”, dvs. regionalt samarbeid, må bygge på ideen om motmakt mot Oslo.

Eg: @HakonHaugli eit faktum at samarbeidet m a botnar i skepis til relokalisering av nasjonale inst. til sentralaustlandet http://bit.ly/c6LOF0

Haugli svarer at han ikkje trur motstand mot Oslo er (den einaste) grunnen til at Stavanger og Bergen samarbeider.

Eg: @HakonHaugli ikkje motstand, men maktoverføring. Er vel noko naivt å tru at slike regionale samarbeid ikkje har ambisjonar om (meir) makt?

Så kjem ein ny debattant inn på bana, og minner Haugli om skeivfordelinga mellom Helse Vest og andre helseføretak, dessutan om ressursane som vert skapte på Vestlandet.

Haugli svarer at me må auke samla verdiskapning i Noreg, tenkje post-olje og 2050, og ikkje krangle om kva del av landet som har størst andel i dag.

Eg: @HakonHaugli Politikk = fordeling og prioritering, som du som politikar må ta stilling til. ‘Verdiskaping’ er då ikkje eit alternativ t det.

Haugli svarer at kompetanse er ikkje er eit knappheitsgode som må fordelast, at meir kompetanse i Bergen ikkje tyder mindre kompetanse i Oslo eller Sveio.

Eg: @HakonHaugli Meir lotteritilsyn i Førde betyr vel mindre lotteritilsyn i Oslo?

Ja, seier Haugli, om me måler vellukka distriktspolitikk i antal lotteritilsyn.

Eg: @HakonHaugli Det gjer me ikkje. Men ein kjem ikkje forbi at talet på statlege institusjonar er relativt viktig for ein vellukka hovudstad.

Eg fekk ikkje svar med ein gong, og sidan eg var på veg opp på Haugen i 11-årsdag, skreiv eg ein til: 

@HakonHaugli Det prinsipielle sp.målet er korleis du som osloengasjert politikar stiller deg til regionsamarbeidets mål om maktoverføring.

Svaret frå Haugli er at dei fleste i Oslo ikkje har makt, og at Oslo består av meir enn regjeringskvartalet. Kvifor Førde – og ikkje Tøyen eller Stovner?

Eg: @HakonHaugli d er nok litt kortare avstand til arbeidsplassane i regjeringskvartalet for dei som bur på Tøyen enn for dei i Førde el Bergen

Men det er der du tek feil, seier då Haugli til meg. For mange på Tøyen og Stovner er “avstanden” til regjeringskvartalet mykje større enn for mange i Førde, forklarer han vidare.

Eg: @HakonHaugli den sosiale avstanden finst både på Tøyen og i Førde. Så er det òg ein geografisk avstand = bakgrunn for regionbygging/-samarb

Og der var samtalen slutt. Kva seier dette oss? For det fyrste at sosiale medium kan føre oss nærare dei folkevalde. Ros til Haugli for at han tek diskusjonen. For det andre at it takes two to tango, og at tilkvesst retorikk mellom ’by og land’ ikkje berre skuldast manglande forståing frå ’land’.

Eg har gløymt å leggje ut eit januardikt. Merkverdig, ettersom me har hatt ein så lyrisk januarmånad. No er det februar, men det er iallfall onsdag, så då høver det godt med   

For ein onsdag i januar

Ein onsdag i januar
gjekk eg ned bakken
med hendene på ryggen
og såg på skyene
som var låge og grå

og la merke til
det var godt det eg gjorde
der eg kom gåande.

Eg blei glad
så glad eg kan bli
men eg stoppa ikkje for det

eg kom gåande nedover bakken
slik eg før hadde gjort.
Eit minne for livet rikare.

(Frå Einar Øklands Romantikk. Folkeminne. 1979)

Eg tenkte at 70-årsjubilanten Einar Økland trass alt er verd å markere her på bloggen. Eg seier trass alt, fordi eg aldri har vore veldig begeistra for Økland som (lite synleg) debattant og som essayist. Eg tykkjer han stadig tek sånne schmarte oppgjer med ting og tilhøve som eg ikkje heilt ser relevansen av. Men det er sikkert berre meg, som feigingane seier, dessutan likar eg dikta til Økland veldig godt. Så då går me over til andre meir eller mindre smarte oppgjer:

I laurdagens Nationen var det ei sak om blogging og bruk av sosiale medium i Sogn og Fjordane. Eg er ei av dei som er intervjua. Saka kan du lese her.

Dagens Sogn og Fjordane-snakkis har vore fylkesvaraordføraren som har drive facebookfjas under forhandlingar på fylkestinget. Tor Bremer kan vel greitt tilgjevast for det, me driv då alle med litt av kvart på keisame møte. For ikkje å snakke om kva studentane mine driv med når eg føreles (men eg vedgår at eg bed dei om å logge av, humørlaus som eg er – og det trass i at studentane ofte er like vaksne og jamvel eldre enn fylkesvaraordføraren. Kanskje hadde saka stilt seg annleis om dei argumenterte med at førelesarens sensasjonelle pedagogiske idéar måtte ut til folket i Sogn og Fjordane så fort som råd, og iallfall før matpausen?).

Mais alors! Alle desse meiningslaust prinsipielle støtteerklæringane som har vorte Bremer til del på tvitter og (sikkert) fjasboki er det verre med. Eg kunne ha lyst til å spørje:

Kven er det de argumenterer mot i det frenetiske forsvaret for sosiale nettmedium som viktige i politikken? Kven er no usamde i dette? Kva har dette med dagens sak å gjere? Og ikkje minst, kva har Barack Obama sin valkampstrategi å gjere med Sogn og Fjordane Arbeidarparti sine oppslegne lap-topar på fylkestinget?

Merk dykk tidspunktet for denne bloggposten. Her er jenta si frå Haukeli som ikkje bloggar i arbeidstida.

Eg er på bloggebanen igjen. I går sat eg og gneka på ein tekst om fenomenet omdømebygging. Og brått hadde husbonden laga ein kjekk figur som viser treff på orda ‘omdøme’ og ‘distriktspolitikk’ i avisbasen Atekst dei siste åra. Blå er distriktspolitikk, rosa er omdøme.  

Jf førre bloggposten: Gløym fotball. No er eg verkeleg der det skjer. Eg tvitrar. Eg veit ikkje heilt kvifor, men det vert sikkert kjekkare enn fjesboki. Og så lyt eg heite rjupa, for han Ryan Parkinson har stukke av med brukarnamnet rypa.

No må ein berre finne ut kva ein skal tvitre om. Tvitter utan urbant glitter? Tvitter frå bygda så bitter?

Det er sjølvsagt noko gjennomført tåpeleg, for ikkje å seie bortkasta, med å drive (det eg no litt pretensiøst kallar) mediekritikk. Me veit jo korleis det er. Me veit kva folket diverre vil ha. Og det er ikkje sikkert me hadde gjort det så mykje betre sjølve: Om eg var journalist i fylkesmedia, hadde vel eg òg site og skrive om gulrøter som liknar på pen…. i staden for om kva fylgjer EØS-avtalen har for Sogn og Fjordane.  

Dette kan òg seiast på ein annan måte. Det kan seiast som sunnmørsberta gjer til meg: Det er arti med feministar (som meg) som hissar seg opp over saker på kjendis.no. Eller som les gulrot-sakene, kan eg sjølv leggje til.

Men likevel, altså. Eg vert berre så vonbroten og ja, irritert, når eg truskuldig sit og høyrer på ettermiddagssendinga i bilen og ein av NRK Sogn og Fjordanes nestorar, i ei sak om blasfemilovgjevinga, finn det for godt å spørje Liv Signe Navarsete om ho har klart å tøyle det velkjende temperamentet sitt dei siste dagane.

Eg prøver å ikkje forvente for mykje, men eg greier ikkje å slutte å forvente meir.

Bloggen har fått ny bunad. Design. Veit ikkje eg, om det vart betre? Ikkje uvesentleg er det at eg har rydda opp i lenkjene. Mange fleire jostedalsstader, og bort med dei som ikkje har oppdatert sidan påske. Det er dårleg bloccing på dykk for tida, sambygdingar!

Mykje nytt i nynorskstadene òg, men!, overrasking og til glede for nye og gamle lesarar: Raggis har byrja blogge att. Dessutan er verdas kanskje mest morosame nynorskblogg komen med: Guffen! Og ja, Fru Lur Sur er framleis herleg fråstøytande.