Bygdeliv

You are currently browsing the archive for the Bygdeliv category.

(Me) treng’e ikkje meir
sentralisering.
Fylgjer ikkje straumen.
Det har me ikkje tid til.
Lever her og no!
Lever heller gal.
Her i Jojojojojojostedal.

 

 

Når Kjartan Hatløy kjem med ny bok, får eg henne av mamma til jul. I 2011 kom Fjord, i 2012 Kjøkkendikt, i 2014 Mi meinings hus. Det er verkeleg gode dikt og gode samlingar. I år har Hatløy gjeve ut Den kvite vegen. Stemningar frå Salbu. Hans «Salbu» er nok ikkje er det same som Jakob Sandes «Salbu strand» i diktet Då Gud heldt fest i Fjaler. Hatløy diktar no òg frå Fjaler sin grannekommune Hyllestad. Likevel er det som om den kosmiske omskapinga av den jordiske Salbu strand syng med i dikta i Den kvite vegen, men likevel på ein stillare, meir kvardagsleg og kvit måte enn det høgtidlege, festlege og fargerike hos Sande.

Dei haustmagre svarte trea oppe på åsen er
ikkje min dag sine tre. Alt lyset på nest siste desember-
dag er ikkje mitt. Då eg står og ser, byrjar trea ein stutt
svevn midt på dagen. Ei minimal sky over India pustar
for dei.

Trea har også eit liv å leve. Det veit ingen, at nokre tre
er mine. Kvar desse står, veit berre eg. Mine syg ikkje
vatn, men purpur, jade og gull, framfor alt: dagar.

Så stilt ettermiddagsmørkret fødest! Det kjem sivande
ut frå klaka mark, ut frå ti tusen nakne greinrike, ut frå
kosmos sin nære vilje.

Ein ramneflokk kjem til synes med lia som bakgrunn.
Den flyg særs ivrig, men merkeleg nok sakte likevel.
Vestover fer den, mektig, ikkje berre talrik. Fer i ein
slags slumpens formasjon først. Så formar den tjukke
søyler i lufta, vert nokre augneblinkar ein omvend pyra-
mide, nesten perfekt, den stig femti meter, så opp gjerne
femti til. Det siste eg ser av ramnane, er at dei passerer
øvste topp og har klumpa seg saman til eit heitt, ham-
rande, flygande hjarte.

Jul i grendi

Adventsreprise frå 2009. Litt fordi Odd Nordstoga nett har gjeve ut ny plate med gamle låtar, mellom anna denne (men her med Ingebjørg Bratland), mest fordi rektor Reinertsen har bede om han.

**

Det er stas med Jul i Svingen som adventsserie. Jamvel om me her i heimen har sett episodane på dvd vår, sommar, haust og vinter. Livet i Svingen viser godt og truverdig at ungar ikkje må ha førti kompisar i akkurat same alder for å kunne ha eit rikt og spanande liv. Og så viser det at vaksne er viktige.

Kjetil Indregard har skrive teksten til Odd Nordstogas melodi Jul i Svingen. Nordstoga kunne sikkert ha omsett denne til nynorsk langt betre enn eg har gjort, men no har han no ikkje gjort det, då. Då lyt ein ta skeia i eiga hand. Denne versjonen er frå plata til Nordstoga og Sissel Kyrkjebø, han er noko forbetra frå originalen på Jul i Svingen-plata. Fyrst Indregards på bokmål, så min på nynorsk.

Jul i Svingen

Stille senker natten seg, over deg og over meg.
Snøen faller, alt er hvitt, se så vakkert alt er blitt.
Snart er julen her på ny, i hver bygd og i hver by.

Se nå daler snøen hvit. Julen, se den kommer hit,
til vår by og til vår grend, der vi sammen nå igjen
tenner gran og julelykt. Alt er godt og alt er trygt.

La la la la la

Nissen kommer hit, å se! Gaver har han også med,
en til far og en til mor, en til alle barn på jord.
Engler svever høyt i sky, over hav og land og by.

Jorden snurrer rundt seg selv, lys blir mørke, dag blir kveld.
Rekk meg hånda kjære venn, la ditt øye gli igjen.
Her står vi, et vennskapsbånd, varmen går fra hånd til hånd.

Jul i grendi

Stilt og lett legg natti seg, over deg og over meg.
Snøen fell og alt er kvitt. Sjå så fagert alt er blitt!
Snart er juli her på ny, i kvar bygd og i kvar by.

Sjå no dalar snøen kvit. Juli, sjå ho kjem heilt hit,
til vår by og til vår grend, der me saman no igjen
tenner gran og julelykt. Alt er godt og alt er trygt.

La la la la la

Nissen kjem til oss, å sjå! Gåver skal me også få.
Ei til far og ei til mor, ei til alle born på jord.
Englar svevar høgt i sky, over breen, bygd og by.

Jordi snurrar rundt seg sjølv, dag vert natt for kvar jostedøl.
Gje meg håndi kjære ven, lat no auga gli igjen.
Her står me, eit venskapsband. Varmen går frå hand til hand.

Her står me, eit venskapsband. Varmen går fra hand til hand.

La la la la la

Susann

Etter ein sein kveld med svirebrør og -systrer of mercy som helst vil diskutere kva for nordamerikansk artist som er best av Bruce Springsteen og Leonard Cohen, trekte sistnemnde det lengste strået. Daud er han då òg, nyss.

Den finaste songen hans er naturlegvis Suzanne, som Håvard Rem har omsett til bokmål («Susanne»), gjeve ut i 1993 på plata Cohen på norsk, sungen av Kristin Solli.

Men Susann på nynorsk? Den kjem her:

Susann tek deg med til ein stad attmed vatnet.
Det er båtar like ved, du kan vere heile natta.
Og du vil så gjerne bli der, for du veit at ho er galen.
Og ho gjev deg te og jordeber som kjem heilt frå Jostedalen.
Og i det du vil forklare at du ganske snart må fare,
då kjem vatn og vind med svaret. Og ho får deg til å skjønne
at du alltid er med henne.

Så du siglar gjerne med ho,
og du siglar utan vind.
For du veit at ho er di no,
du har teke ho med tanken som er din.

Dette var berre fyrste vers og refreng. Men så er det då òg det beste. Cohens original:

Suzanne takes you down to her place near the river
You can hear the boats go by you can spend the night beside her
And you know that she’s half crazy but that’s why you wanna be there
And she feeds you tea and oranges that come all the way from China
And just when you mean to tell her that you have no love to give her
Then she gets you on her wavelength and she lets the river answer
that you’ve always been her lover.

And you want to travel with her
And you want to travel blind
And you know that she will trust you
For you’ve touched her perfect body with your mind.

Jubelhornet, twenty years after. Som om det var i går. Så kjekt og så rart!

dsc_0044Foto: Gustav Skaar

Gustaven tok fleire flotte bilete frå laurdagskonserten.

 

No skal eg gje ut plate. Ikkje åleine, men med gode, gamle Jubelhornet. Når det er fyrste og ganske sikkert siste gongen ein slepper cd, må ein vel reklamere.

happy-horn

 

Plata, eller cd-en då, er eit liveopptak frå 1995 med den «gamle» besetninga: Jan A. Haugen (trekkspel), Jørgen Alisøy (song/gitar), Andreas Ramstad (trekkspel), Hallvard Arstein (bass), Ane Persdotter Østby (song) og eg (song). Alle hit-ane er der. Les meir om det heile hos NRK Sogn og Fjordane og i Firda.

Det vert to sleppekonsertar i Trudvang i Dale til helga: Den ordinære laurdag klokka 20 og ein ekstrakonsert sundag 15.30. Laurdagskonserten er utselt og det er få billettar att til ekstrakonserten. Her vert det jubel, med andre ord.

 

Jon Fosse har omsett Franz Kafka, og les si eiga omsetjing høgt! Og eg får lese med.

På torsdag les me Forvandlinga og andre forteljingar minutt for minutt. Det startar med Fosse frå Grotten, held fram med vidaregåandeelevar frå Stord og så er det grand finale på Jostedal hotell.

Torsdag time for time frå klokka 12 altså, på Nynorske klassikarar si facebookside. Sendinga frå Jostedalen startar ca. 16.30.

Ein kan også lese om prosjektet på framtida.no: «Jon Fosse seier sjølv at han takkar nei til nesten alle invitasjonar han får, anten det gjeld å lesa opp, halda føredrag eller å sjå nye produksjonar av stykke. Denne gongen gjer han eit unntak. – Det får gå som det må! seier forfattaren sjølv om opplesinga.»

Her er saka i Sogn Avis, og her er opptaket. Fres og les!

 

Soft and low

Joan Shelley frå Kentucky er ein songarsongskrivar som er verd noko. Ho kan sjekkast ut her til liks med novembervisa «River low».

From that cold November I’ve learned so much more
don’t you see, she wears a diamond ring but I
kinda like the river low
Soft and low

In my memories I’m silent
In my daydreams I am bold
I leave tender notes and markings where I go

and I’ve never been pretending
It’s the evenings when I lie
I’ve been silently admiring
the simple way she wears her hair

If it’s a question of my loyalty
you never have to worry
I’ll be with you wherever you may go

There’s a calmness in my footsteps
in the new lines of my hands
there are portraits on the wall that need explaining

and the evenings are quiet
when I’ve finally broken through
getting color in the nighttime
when its not that way

If it’s a question of my loyalty
you never have to worry
I’ll be with you wherever you may go
Sitting safely in your memory
easy for you to carry
take me with you wherever you may go

From that cold November I’ve learned so much more
don’t you see, they wear diamond rings but I
kinda like the river low
soft and low

I 1992 gav Gudlaug Nedrelid frå Jostedalen ut ei lita diktsamling som vel ikkje vart veldig påakta i nasjonale media, men som eg trur er mykje nytta og sett pris på her i Indre Sogn – I ulvekjeften. Nedrelid er professor i norsk ved Universitetet i Agder, og det er bra!, men ho må skrive fleire dikt! Ein av mine yndlingsstader i samlinga er opningsstrofen: «Eg saknar deg så forjævlegt!» Dikta «Born in Sogn» og «Kampsong for tjukke jenter» har nok òg vore opplesne på mang eit arrangement her i distriktet.

Men no til oktoberdiktet. Nedrelid på sitt mest ålvorsame og tradisjonelle. Klassisk versemål, litt ærbødig intertekstualitet, litt travesti, mest Gudlaug og Jostedalen.

 

I stølsvegen

Her ser eg slike fjell som eg såg før,
i glasklår luft dei stig mot sky.
Og ospi brenn og rognen blør,
og lyngen brunkast, bjørki glør.
Det er oktober. Kulden kjem på ny.

Å setja ryggen mot ein stein på slik ein dag,
og sjå kor snøen glitrar høgast opp
på remar og på øvste tindetopp –
I kvar ein pust, for kvart eit hjarteslag
eg dreg den reine lufti i min kropp.

Her sat dei før. Her kvilte bestefar
kvar gong han for til støls med sekk.
Og hine før han, par om par,
folk møttest her. Dei spurde og fekk svar
om fe og smale og om folk som flytte vekk.

No er snart vegen attgrodd, kan eg sjå.
Eg et eit tyteber og går.
Kan hende kjem eg att her neste vår.
Skogen veks til, ingen slær med ljå,
og galden sig og gjev seg år for år.

Og dei som la han opp er longo mold.
Me er som høy, som skrive står,
gras, åreskog, og alt av hold.
Men soli går sin gang. Eg får
eit kjærleg streif av henne på mitt hår.
 

 

 

 

Green Day si legendariske American Idiot vart gjeven ut 21. september 2004. Nokre månader seinare kjøpte eg henne på Andys Records Aber i Northgate street i Aberystwyth, fordi han Erik Grov ynskte seg henne til jul.

Her finst mellom anna Wake me up when September ends.

Summer has come and passed
The innocent can never last
Wake me up when September ends

Like my fathers come to pass
Seven years has gone so fast
Wake me up when September ends

Here comes the rain again
Falling from the stars
Drenched in my pain again
Becoming who we are

As my memory rests
But never forgets what I lost
Wake me up when September ends

Summer has come and passed
The innocent can never last
Wake me up when September ends

Ring out the bells again
Like we did when spring began
Wake me up when September ends

Here comes the rain again
Falling from the stars
Drenched in my pain again
Becoming who we are

As my memory rests
But never forgets what I lost
Wake me up when September ends

Summer has come and passed
The innocent can never last
Wake me up when September ends

Like my father’s come to pass
Twenty years has gone so fast
Wake me up when September ends

« Older entries